Historia fontann

Czym jest fontanna? Z technicznego punktu widzenia jest to kompozycja architektoniczna lub rzeźbiarska, do której doprowadzana jest woda i następnie wyrzucana z dysz pod ciśnieniem.
W tym miejscu warto wspomnieć Fontannę Trytona Berniniego w Rzymie, słynną Fontannę di Trevi lub fontannę stworzoną przez austriackiego artystę André Hellera, stanowiącą wejście do Kryształowych Światów Swarovskiego koło Innsbrucku. Strumień wody wypływa tu z gigantycznej głowy (stąd nazwa fontanny „olbrzym”) połączonej ze wzgórzem powyżej. Fontanny te mają precyzyjne przeznaczenie architektoniczne i urbanistyczne i są porównywalne z prawdziwymi dziełami sztuki. Zostały w nich ujęte wszystkie znaczenia, które przyjęły fontanny wraz z nadejściem stylu barokowego, a później renesansu.

Prawdą jest, że w historii ludzkości początkowo fontanny miały czysto praktyczną rolę. Były szeroko rozpowszechnione na terenach mieszkalnych, gdzie bieżąca woda była tylko odległym mirażem. Naturalnie ich celem było zapewnienie ludności czystej wody, od której zależą higiena, zdrowie i czystość.
Z czasem, poza swoją podstawową funkcją, fontanny zyskały znaczną wartość artystyczną. Przykładem tego są bardzo liczne fontanny ozdobione posągami, które rozwinęły się w epoce hellenistycznej i które należą do kulturowego dziedzictwa. Również w starożytnym Rzymie istniały fontanny tego typu, zwane nimfami.

Już najwcześniejsze starożytne cywilizacje budowały kamienne umywalki do chwytania i zatrzymywania wody pitnej, ozdobione rycinami i napisami. Rewolucję wywołali Grecy, którzy zbudowali akwedukty w bardziej nowoczesnym znaczeniu. Rzymianie udoskonalili technikę nie tylko w Rzymie, ale także w Europie: zbudowali je w Hiszpanii, Niemczech, Francji, Azji Mniejszej. Dzięki akweduktom Rzym był stale zaopatrywany w wodę pitną.

Jak działały akwedukty? Odpowiedź jest bardzo prosta: grawitacyjnie. Oznacza to, że ujęcie wody, czyli źródło znajdowało się wyżej niż miejsce, w którym była wykorzystywana. Prowadzono ją murowanymi rurami do miejskich zbiorników, a stamtąd brązowymi i ołowianymi do publicznych fontann, łaźni i domów bogatych ludzi.

Dziś, za każdym razem, gdy odkręcamy kran, wydaje się nam oczywiste, że płynie czysta woda. To szczęście zobowiązuje nas do odpowiedzialnego zachowania i zrównoważonego stylu życia, oszczędzania wody i ograniczania szkodliwego wpływu na planetę.

Woda publicznych fontann jest często pitna. Trzeba być jednak świadomym, że w przypadku fontann stworzonych dla celów architektonicznych często nie jest. Ponieważ nie poddaje się jej procesom oczyszczania i filtrowania, jak w przypadku wody płynącej w sieci.

Oto przegląd najpiękniejszych fontann na świecie.

-    Fontanna Philippe'a Thilla w Kadyksie. Jej osobliwością jest oryginalna budowa: z kranu „zawieszonego w powietrzu” spada strumień wody. Sekret? Konstrukcja podtrzymująca fontannę jest ukryta w strumieniu wody.
-    Fontanna bogactwa, fontanna obfitości. Znajduje się w Singapurze. W 1998 roku znalazła się w Księdze Rekordów Guinnessa, jako największa fontanna. Ma obwód 66 metrów i powierzchnię 1683 metrów kwadratowych. W nocy prezentowany jest na niej spektakularny show kolorowych świateł laserowych. 
-    Muzyczna fontanna przed hotelem Bellagio w Las Vegas oferuje wyjątkową choreografię wodną w rytm muzyki Bocellego, Sinatry, Celine Dion i wielu innych wspaniałych muzyków.
-    Wreszcie dwie fontanny o spektakularnych strumieniach wody, odpowiednio 312 metrów (najwyższy na świecie) i 140 metrów. To jest Fontanna Króla Fahda w Jeddah w Arabii Saudyjskiej i Jet D’au, symbol Genewy w Szwajcarii. Wody tych monumentalnych fontann w pierwszym przypadku pochodzą z Morza Czerwonego, z trzech monumentalnych pomp zdolnych do transportowania 625 litrów wody na sekundę, a w drugim z Jeziora Genewskiego.

Oczywiście woda z fontann nie jest marnowana, ale wraca do obiegu dzięki systemowi recyrkulacji wody.